Πλήρης οδηγός για τον Λεκτικό Συλλογισμό ΑΣΕΠ με θεωρία, ασκήσεις κατανόησης, νομικά κείμενα και αναλυτικές απαντήσεις
Ο Λεκτικός Συλλογισμός ΑΣΕΠ είναι μία από τις πιο σημαντικές ενότητες δεξιοτήτων για τους υποψηφίους που προετοιμάζονται για γραπτούς διαγωνισμούς του Δημοσίου.
Δεν είναι απλή ανάγνωση. Δεν είναι αποστήθιση. Δεν είναι το παλιό είδος γλωσσικού συλλογισμού με εύκολες λεκτικές σχέσεις.
Στο τεστ λεκτικού συλλογισμού ΑΣΕΠ, ο υποψήφιος πρέπει να διαβάζει ένα κείμενο, να καταλαβαίνει ακριβώς τι λέει, να ξεχωρίζει τι προκύπτει και τι δεν προκύπτει, να αποφεύγει παγίδες και να επιλέγει την απάντηση που στηρίζεται καλύτερα στο ίδιο το κείμενο.
Στο Panellinios-Diagonismos.gr – Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια Διαγωνισμών Δημοσίου, η προετοιμασία για τον Λεκτικό Συλλογισμό ΑΣΕΠ γίνεται με οργανωμένη θεωρία, σημειώσεις, δύσκολες ασκήσεις, αναλυτικές απαντήσεις, νομικά και διοικητικά κείμενα, επαναλήψεις και προσομοιώσεις.
Κάντε κλικ εδώ ώστε να δείτε τα μαθήματα μας για τις ερχόμενες εξετάσεις του 3ου Πανελλήνιου Γραπτού Διαγωνισμού ΑΣΕΠ
Τεστ Λεκτικού Συλλογισμού – Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε
Ο Λεκτικός Συλλογισμός ΑΣΕΠ ή αλλιώς Γλωσσικός Συλλογισμός ΑΣΕΠ εξετάζει αν ο υποψήφιος μπορεί να κατανοήσει σωστά ένα κείμενο και να απαντήσει με βάση αυτό, χωρίς να προσθέτει δικές του υποθέσεις. Η δυσκολία είναι ότι οι απαντήσεις συχνά μοιάζουν όλες σωστές. Η σωστή επιλογή όμως είναι εκείνη που αποδίδει με μεγαλύτερη ακρίβεια το νόημα του κειμένου.
Τι καλύπτει αυτός ο οδηγός
| Ενότητα | Τι θα μάθετε |
|---|---|
| Λεκτικός Συλλογισμός ΑΣΕΠ | Τι είναι και πώς εξετάζεται |
| Τεστ λεκτικού συλλογισμού | Πώς διαβάζουμε κείμενο και επιλογές |
| Γλωσσικός συλλογισμός νέας μορφής | Γιατί δεν είναι ίδιος με τον κλασικό |
| Κατανόηση κειμένου | Πώς εντοπίζουμε νόημα και συμπέρασμα |
| Νομικά κείμενα | Πώς διαβάζουμε διατάξεις και προϋποθέσεις |
| Διοικητικά κείμενα | Πώς κατανοούμε διαδικασίες, αιτήσεις, προθεσμίες |
| Σημειώσεις λεκτικού συλλογισμού | Πώς πρέπει να είναι οργανωμένο το διάβασμα |
| Δύσκολες ασκήσεις | Παραδείγματα με κοντινές απαντήσεις |
| Αναλυτικές απαντήσεις | Γιατί η σωστή επιλογή είναι σωστή |
| Προετοιμασία | Πώς γίνεται συστηματική εξάσκηση |
Βασικά στοιχεία λεκτικού συλλογισμού
| Θέμα | Περιγραφή |
|---|---|
| Εξέταση | ΑΣΕΠ / γραπτοί διαγωνισμοί Δημοσίου |
| Ενότητα | Λεκτικός συλλογισμός, γλωσσικός συλλογισμός, κατανόηση κειμένου |
| Μορφή | Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής |
| Δυσκολία | Μέτρια έως υψηλή |
| Κύρια παγίδα | Η σχεδόν σωστή απάντηση |
| Κείμενα | Γενικά, διοικητικά, νομικά, θεσμικά |
| Τι χρειάζεται | Μέθοδος, εξάσκηση, σημειώσεις, αναλυτική διόρθωση |
| Τι δεν αρκεί | Απλή ανάγνωση ή παλιές γενικές ασκήσεις |
Ποιοι πρέπει να διαβάσουν αυτόν τον οδηγό
Ο οδηγός είναι χρήσιμος για:
- υποψηφίους ΑΣΕΠ,
- υποψηφίους για Πανελλήνιο Γραπτό Διαγωνισμό,
- όσους αναζητούν λεκτικός συλλογισμός σημειώσεις,
- όσους αναζητούν τεστ λεκτικού συλλογισμού,
- όσους θέλουν προετοιμασία στον γλωσσικό συλλογισμό,
- υποψηφίους που δυσκολεύονται στην κατανόηση κειμένου,
- υποψηφίους ΕΣΔΔΑ,
- υποψηφίους ΕΣΔΙ,
- υποψηφίους δικαστικών υπαλλήλων,
- όσους θέλουν δύσκολες ασκήσεις με αναλυτικές λύσεις.
Τι είναι ο Λεκτικός Συλλογισμός ΑΣΕΠ;
Ο Λεκτικός Συλλογισμός ΑΣΕΠ είναι η ικανότητα να διαβάζουμε ένα κείμενο και να απαντάμε σωστά με βάση όσα πραγματικά λέει.
Ο υποψήφιος πρέπει να μπορεί να απαντήσει σε ερωτήσεις όπως:
- ποιο είναι το βασικό νόημα;
- τι λέγεται ρητά;
- τι προκύπτει λογικά;
- τι δεν προκύπτει;
- ποια επιλογή αλλοιώνει το νόημα;
- ποια απάντηση είναι υπερβολική;
- ποια απάντηση προσθέτει κάτι που δεν υπάρχει;
- ποια επιλογή είναι πιο ακριβής;
Η δυσκολία είναι ότι πολλές φορές δεν υπάρχει μία προφανώς λάθος απάντηση. Υπάρχουν απαντήσεις που μοιάζουν σωστές, αλλά διαφέρουν σε μία λέξη, σε μία προϋπόθεση ή στο εύρος του συμπεράσματος.
Λεκτικός συλλογισμός ή γλωσσικός συλλογισμός;
Οι όροι χρησιμοποιούνται συχνά μαζί. Όμως ο υποψήφιος πρέπει να προσέξει κάτι πολύ σημαντικό.
Ο νέος λεκτικός ή γλωσσικός συλλογισμός δεν είναι ίδιος με τις παλιές γενικές ασκήσεις γλωσσικού και λεκτικού συλλογισμού που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.
| Κλασικός γενικός γλωσσικός συλλογισμός διαδικτύου | Νέος λεκτικός/γλωσσικός συλλογισμός ΑΣΕΠ |
|---|---|
| Συχνά βασίζεται σε απλές λεκτικές σχέσεις | Βασίζεται σε κατανόηση κειμένου |
| Η απάντηση φαίνεται πιο εύκολα | Οι απαντήσεις μοιάζουν μεταξύ τους |
| Η παγίδα είναι κυρίως στις λέξεις | Η παγίδα είναι στο νόημα |
| Μπορεί να λυθεί πιο μηχανικά | Θέλει προσεκτική ανάγνωση |
| Οι ασκήσεις είναι συχνά γενικές | Τα κείμενα μπορεί να είναι διοικητικά ή νομικά |
| Δεν απαιτεί πάντα τεκμηρίωση | Η σωστή απάντηση πρέπει να στηρίζεται στο κείμενο |
Οι δύο βασικές κατηγορίες ασκήσεων λεκτικού συλλογισμού
Η προετοιμασία για τον Λεκτικό Συλλογισμό νέας μορφής πρέπει να καλύπτει δύο βασικές κατηγορίες.
| Κατηγορία | Τι εξετάζει | Γιατί είναι δύσκολη |
|---|---|---|
| Λεκτικός / γλωσσικός συλλογισμός νέας μορφής | Κατανόηση σύνθετου κειμένου, συμπέρασμα, κεντρική ιδέα, παγίδες | Οι απαντήσεις φαίνονται όλες λογικές |
| Κατανόηση νομικών και διοικητικών κειμένων | Διατάξεις, όροι, προϋποθέσεις, δικαιώματα, υποχρεώσεις | Μία λέξη μπορεί να αλλάξει όλη την απάντηση |
Η δεύτερη κατηγορία είναι ιδιαίτερα σημαντική. Ένας υποψήφιος του ΑΣΕΠ είναι πολύ πιθανό να χρειαστεί να κατανοήσει κείμενα που μοιάζουν με διοικητικές οδηγίες, νόμους, κανονισμούς, προθεσμίες, υποχρεώσεις υπηρεσιών ή δικαιώματα πολιτών.
Τι μετρά πραγματικά ο Νέος Λεκτικός Συλλογισμός
Ο λεκτικός συλλογισμός δεν μετρά αν κάποιος έχει αποστηθίσει θεωρία. Η νέα μορφή του μετρά αν μπορεί να δουλέψει με πληροφορίες.
Μετρά κυρίως:
- κατανόηση γραπτού λόγου,
- ακρίβεια ανάγνωσης,
- προσοχή στη λεπτομέρεια,
- εξαγωγή λογικού συμπεράσματος,
- διάκριση ανάμεσα σε πληροφορία και υπόθεση,
- έλεγχο παγίδων,
- επιλογή της πιο ακριβούς απάντησης,
- ψυχραιμία υπό χρονική πίεση.
Στην πράξη, ο καλός υποψήφιος δεν απαντά επειδή κάτι «του φαίνεται σωστό». Απαντά επειδή μπορεί να δείξει σε ποιο σημείο του κειμένου στηρίζεται η επιλογή του.
Η μέθοδος του Panellinios-Diagonismos.gr
Στο φροντιστήριό μας διδάσκουμε τον Λεκτικό Συλλογισμό για τις εξετάσεις του ΑΣΕΠ με απλή και πρακτική μέθοδο:
Διαβάζω → Εντοπίζω → Συγκρίνω → Αποκλείω → Τεκμηριώνω
Δεν είναι θεωρία για τη θεωρία. Είναι τρόπος σκέψης την ώρα της εξέτασης.
Βήμα 1: Διαβάζω
Πρώτα βλέπω τι ζητά η ερώτηση.
Άλλο είναι να ζητά:
- βασικό νόημα,
- ρητή πληροφορία,
- συμπέρασμα,
- τι δεν προκύπτει,
- πιο ακριβή διατύπωση,
- εντοπισμό παγίδας.
Δεν διαβάζουμε όλα τα κείμενα με τον ίδιο τρόπο. Πρώτα καταλαβαίνουμε τι ψάχνουμε.
Βήμα 2: Εντοπίζω
Εντοπίζω τις κρίσιμες λέξεις.
Στον λεκτικό συλλογισμό έχουν τεράστια σημασία λέξεις όπως:
- μπορεί,
- πρέπει,
- συνήθως,
- πάντα,
- μόνο,
- δεν αρκεί,
- υπό προϋποθέσεις,
- εξαιρείται,
- επιτρέπεται,
- απαγορεύεται,
- υποχρεούται,
- δεν προκύπτει.
Μία λέξη μπορεί να κάνει μία απάντηση σωστή ή λάθος.
Βήμα 3: Συγκρίνω
Συγκρίνω κάθε απάντηση με το κείμενο.
Δεν επιλέγω την πιο ωραία απάντηση.
Δεν επιλέγω την απάντηση που συμφωνεί με όσα ξέρω γενικά.
Επιλέγω μόνο αυτό που προκύπτει από το συγκεκριμένο κείμενο.
Βήμα 4: Αποκλείω
Αποκλείω τις σχεδόν σωστές απαντήσεις.
Μία λάθος απάντηση μπορεί:
- να περιέχει λέξεις του κειμένου,
- να φαίνεται λογική,
- να έχει μέρος της αλήθειας,
- να είναι σωστή γενικά,
- αλλά να μην προκύπτει ακριβώς από το κείμενο.
Βήμα 5: Τεκμηριώνω
Η σωστή απάντηση πρέπει να μπορεί να αιτιολογηθεί.
Ο υποψήφιος πρέπει να λέει:
«Η σωστή επιλογή είναι αυτή, γιατί το κείμενο λέει αυτό. Η άλλη επιλογή είναι λάθος, γιατί προσθέτει κάτι, γενικεύει ή αλλάζει μια προϋπόθεση».
Πώς αποφασίζω τι ζητά η ερώτηση
| Αν η ερώτηση ζητά | Τότε κάνω αυτό |
|---|---|
| Ρητή πληροφορία | Βρίσκω το ακριβές σημείο του κειμένου |
| Συμπέρασμα | Βλέπω τι προκύπτει χωρίς να προσθέσω δικά μου στοιχεία |
| Τι δεν προκύπτει | Ελέγχω μία προς μία τις επιλογές |
| Κεντρικό νόημα | Δεν επιλέγω λεπτομέρεια |
| Πιο ακριβή διατύπωση | Ψάχνω την επιλογή με τη μικρότερη αλλοίωση |
| Παγίδα | Προσέχω υπερβολές, νέες πληροφορίες και απόλυτες λέξεις |
Κλίμακα δυσκολίας ασκήσεων
Η παρακάτω κλίμακα είναι εκπαιδευτικό εργαλείο του φροντιστηρίου μας. Βοηθά τον υποψήφιο να καταλάβει γιατί μια άσκηση είναι εύκολη ή δύσκολη.
| Επίπεδο | Δυσκολία | Τι περιλαμβάνει |
|---|---|---|
| 1 | Πολύ εύκολο | Ρητή πληροφορία χωρίς παγίδα |
| 2 | Εύκολο | Βασικό νόημα με καθαρή απάντηση |
| 3 | Εύκολο προς μέτριο | Μία απάντηση έχει μικρή υπερβολή |
| 4 | Μέτριο | Χρειάζεται διάκριση πληροφορίας και συμπεράσματος |
| 5 | Μέτριο | Δύο απαντήσεις μοιάζουν αρκετά |
| 6 | Μέτριο προς δύσκολο | Υπάρχει σχεδόν σωστή απάντηση |
| 7 | Δύσκολο | Πολλές απαντήσεις περιέχουν μέρος της αλήθειας |
| 8 | Πολύ δύσκολο | Μία προϋπόθεση αλλάζει το νόημα |
| 9 | Πολύ υψηλή δυσκολία | Συνδυασμός κειμένου, εξαίρεσης και συμπεράσματος |
| 10 | Άριστο επίπεδο | Νομικό ή διοικητικό κείμενο με πολύ κοντινές απαντήσεις |
Συχνά λάθη στον Λεκτικό Συλλογισμό
| Λάθος | Τι συμβαίνει | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| Υπερβολή | Η απάντηση κάνει το κείμενο πιο απόλυτο | «μπορεί» γίνεται «πάντα» |
| Νέα πληροφορία | Προστίθεται κάτι που δεν υπάρχει | Το κείμενο μιλά για υποστήριξη, η απάντηση μιλά για κατάργηση |
| Αντιστροφή νοήματος | Δυνατότητα γίνεται υποχρέωση | «μπορεί να γίνει» γίνεται «πρέπει να γίνει» |
| Λάθος συμπέρασμα | Φαίνεται λογικό αλλά δεν στηρίζεται | Συμπέρασμα από προσωπική άποψη |
| Γενική γνώση | Ο υποψήφιος απαντά με όσα ξέρει γενικά | Όχι με βάση το κείμενο |
| Μερική αλήθεια | Η απάντηση είναι σωστή μόνο κατά ένα μέρος | Παραλείπει κρίσιμη προϋπόθεση |
| Αλλαγή εύρους | Η απάντηση στενεύει ή πλαταίνει το νόημα | «διαφορετικές ομάδες» γίνεται «πλειονότητα» |
| Απόλυτη λέξη | Χρησιμοποιούνται «πάντα», «ποτέ», «αποκλειστικά» | Ενώ το κείμενο είναι πιο προσεκτικό |
| Παράλειψη όρου | Λείπει μία κρίσιμη προϋπόθεση | Σε νομικά κείμενα είναι πολύ συχνό |
| Σύγχυση κανόνα και εξαίρεσης | Η εξαίρεση παρουσιάζεται ως γενικός κανόνας | Ιδίως σε διοικητικές διατάξεις |
Γιατί χρειάζονται εξειδικευμένες και όχι γενικές σημειώσεις Λεκτικού Συλλογισμού
Οι σωστές σημειώσεις πρέπει να έχουν:
- θεωρία κατανόησης κειμένου,
- τύπους ερωτήσεων,
- πίνακες παγίδων,
- δύσκολες ασκήσεις,
- κείμενα νέας μορφής,
- διοικητικά κείμενα,
- νομικές διατάξεις,
- αναλυτικές απαντήσεις,
- επαναλήψεις,
- τεστ προσομοίωσης.
Στο Panellinios-Diagonismos.gr οι σημειώσεις μας δεν είναι απλή συλλογή κειμένων. Είναι οργανωμένο υλικό που δείχνει στον υποψήφιο πώς να σκέφτεται.
Τι είδους νομικά και διοικητικά κείμενα χρειάζονται εξάσκηση
Δεν πρέπει η εξάσκηση να περιορίζεται μόνο στο Σύνταγμα. Το ΑΣΕΠ μπορεί να χρησιμοποιήσει κείμενα που μοιάζουν με διοικητικές οδηγίες, νόμους, κανονισμούς ή σύντομες διατάξεις.
Χρήσιμες κατηγορίες για εξάσκηση είναι:
| Κατηγορία κειμένου | Τι εξετάζει |
|---|---|
| Συνταγματικές διατάξεις | Δικαιώματα, περιορισμοί, υποχρεώσεις |
| Κώδικας Διοικητικής Διαδικασίας | Αιτήσεις, προθεσμίες, πρόσβαση σε έγγραφα |
| Ψηφιακή διακυβέρνηση | Ηλεκτρονικές υπηρεσίες, ψηφιακά έγγραφα, πλατφόρμες |
| Προσωπικά δεδομένα | Πρόσβαση, προστασία, περιορισμοί |
| Υπαλληλικός Κώδικας | Υποχρεώσεις, άδειες, πειθαρχικά ζητήματα |
| Κώδικας Δικαστικών Υπαλλήλων | Υπηρεσιακή κατάσταση, αρχές, δικαιώματα |
| Διοικητικές οδηγίες | Διαδικασία, δικαιολογητικά, προθεσμίες |
| Ανακοινώσεις φορέων | Όροι συμμετοχής, προϋποθέσεις, εξαιρέσεις |
Για παράδειγμα, το άρθρο 10 του Συντάγματος προβλέπει δικαίωμα αναφοράς προς τις αρχές και υποχρέωση αιτιολογημένης απάντησης, ενώ για αιτήματα πληροφοριών και εγγράφων προβλέπει απάντηση μέσα σε προθεσμία όχι μεγαλύτερη των 60 ημερών. Το άρθρο 20 κατοχυρώνει έννομη προστασία και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης για διοικητική ενέργεια ή μέτρο που λαμβάνεται σε βάρος δικαιωμάτων ή συμφερόντων.
Κείμενα και Ερωτήσεις Κατανόησης
Άσκηση 1: Πληρότητα φακέλου, δικαιολογητικά και έναρξη προθεσμίας
Κείμενο
Σε διαδικασία έκδοσης διοικητικής πράξης, η υπηρεσία ελέγχει αν ο φάκελος του αιτούντος είναι πλήρης. Αν διαπιστώσει ότι λείπει ουσιώδες δικαιολογητικό, το οποίο δεν μπορεί να αναζητηθεί αυτεπαγγέλτως από την ίδια την υπηρεσία, οφείλει να ενημερώσει τον αιτούντα με ειδικό τρόπο. Η ενημέρωση πρέπει να αναφέρει ποιο δικαιολογητικό λείπει, γιατί είναι αναγκαίο για την εξέταση της αίτησης και μέσα σε ποια προθεσμία πρέπει να προσκομιστεί.
Η γενική αναφορά ότι «ο φάκελος είναι ελλιπής» δεν αρκεί, όταν δεν επιτρέπει στον αιτούντα να καταλάβει ποια συγκεκριμένη ενέργεια πρέπει να κάνει. Αντίθετα, όταν το ελλείπον στοιχείο μπορεί να αναζητηθεί αυτεπαγγέλτως από την υπηρεσία, η υπηρεσία δεν μπορεί να μεταφέρει χωρίς ειδική αιτιολογία το βάρος της αναζήτησης στον πολίτη.
Η προθεσμία για την ολοκλήρωση της διαδικασίας αρχίζει, κατά κανόνα, από τότε που ο φάκελος είναι πλήρης. Δεν μπορεί όμως η υπηρεσία να επικαλείται την έλλειψη πληρότητας, όταν η καθυστέρηση οφείλεται σε δική της παράλειψη να αναζητήσει στοιχείο που είχε υποχρέωση και δυνατότητα να αναζητήσει η ίδια.
Ερώτηση 1
Η υπηρεσία ενημερώνει τον αιτούντα ότι «ο φάκελος είναι ελλιπής» και τον παραπέμπει στον γενικό κατάλογο δικαιολογητικών της ιστοσελίδας της. Από τον κατάλογο προκύπτουν πέντε πιθανά δικαιολογητικά, αλλά δεν διευκρινίζεται ποιο αφορά τη συγκεκριμένη αίτηση. Ποια αξιολόγηση είναι ακριβέστερη;
Α. Η ενημέρωση είναι επαρκής, εφόσον ο γενικός κατάλογος περιέχει όλα τα δικαιολογητικά που ενδέχεται να απαιτούνται για τη συγκεκριμένη κατηγορία αιτήσεων.
Β. Η ενημέρωση είναι ελλιπής, διότι δεν προσδιορίζει ποιο συγκεκριμένο δικαιολογητικό λείπει και δεν επιτρέπει στον αιτούντα να γνωρίζει ποια ενέργεια πρέπει να κάνει.
Γ. Η ενημέρωση είναι επαρκής μόνο αν ο αιτών είχε πρόσβαση στην ιστοσελίδα πριν από την υποβολή της αίτησης και μπορούσε να ελέγξει μόνος του τον φάκελο.
Δ. Η ενημέρωση είναι ελλιπής μόνο αν η υπηρεσία δεν αναφέρει καθόλου ότι ο φάκελος παρουσιάζει έλλειψη.
Σωστή απάντηση: Β
Αναλυτική απάντηση:
Η Β είναι η πιο ακριβής, γιατί το κείμενο δεν αρκείται στη γενική ενημέρωση. Ζητά ειδική ενημέρωση: ποιο δικαιολογητικό λείπει, γιατί είναι αναγκαίο και μέχρι πότε πρέπει να προσκομιστεί.
Η Α μοιάζει σωστή, επειδή υπάρχει γενικός κατάλογος, αλλά το κείμενο λέει ότι αυτό δεν αρκεί όταν ο πολίτης δεν καταλαβαίνει τι πρέπει να κάνει.
Η Γ εισάγει κριτήριο που δεν υπάρχει στο κείμενο: την προηγούμενη πρόσβαση στην ιστοσελίδα.
Η Δ περιορίζει υπερβολικά την ανεπάρκεια μόνο στην πλήρη απουσία ενημέρωσης, ενώ το πρόβλημα μπορεί να υπάρχει και όταν υπάρχει αόριστη ενημέρωση.
Ερώτηση 2
Το δικαιολογητικό που λείπει μπορεί να αναζητηθεί αυτεπαγγέλτως από την υπηρεσία μέσω άλλης δημόσιας υπηρεσίας. Η υπηρεσία, χωρίς να εξηγήσει γιατί δεν το αναζητά η ίδια, ζητά από τον πολίτη να το προσκομίσει. Ποια επιλογή αποδίδει καλύτερα το κείμενο;
Α. Η υπηρεσία μπορεί να ζητήσει το δικαιολογητικό από τον πολίτη, επειδή η πληρότητα του φακέλου βαρύνει πάντοτε τον αιτούντα.
Β. Η υπηρεσία μπορεί να ζητήσει το δικαιολογητικό από τον πολίτη μόνο αν το αναφέρει στον γενικό κατάλογο δικαιολογητικών.
Γ. Η υπηρεσία δεν μπορεί, χωρίς ειδική αιτιολογία, να μεταφέρει στον πολίτη το βάρος αναζήτησης στοιχείου που έχει δυνατότητα και υποχρέωση να αναζητήσει η ίδια.
Δ. Η υπηρεσία μπορεί να ζητήσει το δικαιολογητικό από τον πολίτη, αλλά η προθεσμία ολοκλήρωσης της διαδικασίας αρχίζει από την αρχική αίτηση.
Σωστή απάντηση: Γ
Αναλυτική απάντηση:
Η Γ ακολουθεί ακριβώς τη λογική του κειμένου. Αν η υπηρεσία μπορεί και οφείλει να αναζητήσει η ίδια το στοιχείο, δεν μπορεί απλώς να μεταφέρει το βάρος στον πολίτη χωρίς ειδική αιτιολογία.
Η Α είναι κοντινή, αλλά κάνει απόλυτο κανόνα την ευθύνη του αιτούντος.
Η Β δίνει υπερβολική σημασία στον γενικό κατάλογο. Το κρίσιμο είναι αν η υπηρεσία μπορεί να αναζητήσει το στοιχείο αυτεπαγγέλτως.
Η Δ μπερδεύει δύο ζητήματα: το αν μπορεί να ζητηθεί το δικαιολογητικό και το πότε αρχίζει η προθεσμία.
Ερώτηση 3
Πότε, σύμφωνα με το κείμενο, δεν μπορεί η υπηρεσία να επικαλεστεί την έλλειψη πληρότητας του φακέλου;
Α. Όταν ο αιτών υπέβαλε εμπρόθεσμα την αρχική αίτηση, ακόμη και αν δεν προσκόμισε ουσιώδες δικαιολογητικό.
Β. Όταν το ελλείπον στοιχείο είναι αναγκαίο, αλλά ο αιτών δεν είχε ενημερωθεί από πριν για όλες τις πιθανές προϋποθέσεις.
Γ. Όταν η καθυστέρηση οφείλεται σε παράλειψη της υπηρεσίας να αναζητήσει στοιχείο που μπορούσε και όφειλε να αναζητήσει η ίδια.
Δ. Όταν η υπηρεσία δεν έχει ακόμη εκδώσει οριστική απόφαση επί της αίτησης.
Σωστή απάντηση: Γ
Αναλυτική απάντηση:
Η Γ είναι η μόνη που συνδυάζει σωστά τα δύο στοιχεία του κειμένου: δυνατότητα και υποχρέωση αυτεπάγγελτης αναζήτησης από την υπηρεσία.
Η Α παραβλέπει την ανάγκη ουσιώδους δικαιολογητικού.
Η Β είναι πολύ γενική και δεν συνδέεται με την αυτεπάγγελτη αναζήτηση.
Η Δ δεν απαντά στο ζήτημα της πληρότητας.
Άσκηση 2: Πρόσβαση σε διοικητικά και ιδιωτικά έγγραφα
Κείμενο
Κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί, με γραπτή αίτηση, να ζητήσει να λάβει γνώση διοικητικών εγγράφων που έχουν συνταχθεί από δημόσια υπηρεσία, όπως αποφάσεις, πρακτικά, εκθέσεις, απαντήσεις της διοίκησης, γνωμοδοτήσεις ή εγκύκλιες οδηγίες.
Όταν όμως το έγγραφο που φυλάσσεται στη δημόσια υπηρεσία είναι ιδιωτικό, η πρόσβαση δεν θεμελιώνεται απλώς στην ιδιότητα του ενδιαφερομένου. Απαιτείται ειδικό έννομο συμφέρον και το έγγραφο πρέπει να σχετίζεται με υπόθεση του αιτούντος που εκκρεμεί ή έχει διεκπεραιωθεί από την υπηρεσία.
Το δικαίωμα πρόσβασης δεν είναι απεριόριστο. Δεν ασκείται όταν το έγγραφο αφορά την ιδιωτική ή οικογενειακή ζωή τρίτου ή όταν η πρόσβαση θα παραβίαζε απόρρητο που προστατεύεται από ειδικές διατάξεις. Αν το έγγραφο περιέχει και στοιχεία που μπορούν να χορηγηθούν και στοιχεία που δεν μπορούν, η υπηρεσία οφείλει να εξετάσει αν είναι δυνατή η μερική χορήγηση, χωρίς να αποκαλύπτονται τα προστατευόμενα στοιχεία και χωρίς να αλλοιώνεται το νόημα του εγγράφου.
Ερώτηση 1
Πολίτης ζητά ιδιωτικό έγγραφο που φυλάσσεται σε δημόσια υπηρεσία. Το έγγραφο σχετίζεται έμμεσα με υπόθεση που τον αφορά, αλλά περιέχει και στοιχεία για την οικογενειακή ζωή τρίτου. Ποια είναι η πιο ακριβής αντιμετώπιση σύμφωνα με το κείμενο;
Α. Η υπηρεσία πρέπει να απορρίψει ολόκληρο το αίτημα, επειδή οποιαδήποτε αναφορά στην οικογενειακή ζωή τρίτου αποκλείει κάθε μορφή πρόσβασης.
Β. Η υπηρεσία πρέπει να χορηγήσει ολόκληρο το έγγραφο, εφόσον υπάρχει έστω και έμμεση σχέση με υπόθεση του αιτούντος.
Γ. Η υπηρεσία πρέπει να εξετάσει πρώτα αν υπάρχει ειδικό έννομο συμφέρον και σχετικότητα με την υπόθεση, και στη συνέχεια αν είναι δυνατή μερική χορήγηση χωρίς αποκάλυψη προστατευόμενων στοιχείων.
Δ. Η υπηρεσία μπορεί να χορηγήσει το έγγραφο μόνο αν ο τρίτος δώσει προηγούμενη συναίνεση, ανεξάρτητα από το αν υπάρχουν τμήματα που δεν τον αφορούν.
Σωστή απάντηση: Γ
Αναλυτική απάντηση:
Η Γ είναι η πιο πλήρης, γιατί εφαρμόζει διαδοχικά όλα τα επίπεδα του κειμένου: πρώτα ελέγχεται το ειδικό έννομο συμφέρον και η σχετικότητα με υπόθεση του αιτούντος, μετά οι περιορισμοί και τέλος η δυνατότητα μερικής χορήγησης.
Η Α είναι πολύ απόλυτη, γιατί το κείμενο προβλέπει εξέταση μερικής χορήγησης.
Η Β αγνοεί τα προστατευόμενα στοιχεία τρίτου.
Η Δ εισάγει τη συναίνεση ως μοναδική λύση, κάτι που δεν λέει το κείμενο.
Ερώτηση 2
Ποια από τις παρακάτω διατυπώσεις αποδίδει ακριβέστερα τη διαφορά μεταξύ διοικητικών και ιδιωτικών εγγράφων;
Α. Τα διοικητικά έγγραφα χορηγούνται σε κάθε ενδιαφερόμενο με γραπτή αίτηση, ενώ για τα ιδιωτικά έγγραφα απαιτείται επιπλέον ειδικό έννομο συμφέρον και σύνδεση με υπόθεση του αιτούντος.
Β. Τα διοικητικά έγγραφα χορηγούνται μόνο όταν ο αιτών αποδεικνύει ειδικό έννομο συμφέρον, ενώ τα ιδιωτικά χορηγούνται όταν σχετίζονται απλώς με δημόσια υπηρεσία.
Γ. Τα διοικητικά και τα ιδιωτικά έγγραφα χορηγούνται με τους ίδιους όρους, εκτός αν περιέχουν στοιχεία τρίτου.
Δ. Τα ιδιωτικά έγγραφα που φυλάσσονται σε δημόσια υπηρεσία εξομοιώνονται με διοικητικά, εφόσον χρησιμοποιήθηκαν σε διοικητική διαδικασία.
Σωστή απάντηση: Α
Αναλυτική απάντηση:
Η Α είναι η ακριβέστερη. Δεν καταργεί τη διάκριση και δεν προσθέτει όρους που δεν υπάρχουν.
Η Β αντιστρέφει τους κανόνες.
Η Γ απλουστεύει υπερβολικά τη διάκριση.
Η Δ μοιάζει πιθανή, αλλά το κείμενο δεν λέει ότι η χρήση ενός ιδιωτικού εγγράφου σε διοικητική διαδικασία το μετατρέπει σε διοικητικό.
Ερώτηση 3
Η υπηρεσία αρνείται τη χορήγηση ολόκληρου εγγράφου επειδή ένα τμήμα του περιέχει προστατευόμενα στοιχεία τρίτου. Δεν εξετάζει αν τα υπόλοιπα τμήματα μπορούν να χορηγηθούν χωρίς αποκάλυψη αυτών των στοιχείων. Ποια κριτική είναι πιο σύμφωνη με το κείμενο;
Α. Η άρνηση είναι ορθή, επειδή η ύπαρξη οποιουδήποτε προστατευόμενου στοιχείου καθιστά το έγγραφο συνολικά μη χορηγητέο.
Β. Η άρνηση είναι ελλιπώς αιτιολογημένη, επειδή η υπηρεσία έπρεπε να εξετάσει αν είναι δυνατή μερική χορήγηση χωρίς αποκάλυψη προστατευόμενων στοιχείων.
Γ. Η άρνηση είναι ορθή μόνο αν το έγγραφο είναι ιδιωτικό, αλλά όχι αν είναι διοικητικό.
Δ. Η άρνηση είναι εσφαλμένη μόνο αν ο αιτών έχει ειδικό έννομο συμφέρον που υπερισχύει πάντοτε της προστασίας του τρίτου.
Σωστή απάντηση: Β
Αναλυτική απάντηση:
Η Β είναι η πιο ακριβής. Το κείμενο δεν λέει ότι η ύπαρξη προστατευόμενων στοιχείων οδηγεί αυτόματα σε συνολική άρνηση. Η υπηρεσία πρέπει να εξετάσει τη μερική χορήγηση.
Η Α κάνει τον περιορισμό απόλυτο.
Η Γ εισάγει διάκριση που δεν υπάρχει έτσι στο κείμενο.
Η Δ κάνει το ειδικό έννομο συμφέρον να υπερισχύει πάντοτε, κάτι που δεν προκύπτει.
Άσκηση 3: Προηγούμενη ακρόαση και δυσμενές μέτρο
Κείμενο
Πριν από τη λήψη διοικητικού μέτρου σε βάρος δικαιωμάτων ή συμφερόντων συγκεκριμένου προσώπου, η διοίκηση οφείλει να καλέσει τον ενδιαφερόμενο να εκφράσει τις απόψεις του. Η κλήση πρέπει να είναι συγκεκριμένη: να αναφέρει το αντικείμενο του μέτρου, τα βασικά πραγματικά στοιχεία στα οποία στηρίζεται η διοίκηση και τον χρόνο μέσα στον οποίο ο ενδιαφερόμενος μπορεί να απαντήσει.
Η προηγούμενη ακρόαση δεν εκπληρώνεται με οποιαδήποτε επικοινωνία πριν από το μέτρο. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να έχει πραγματική δυνατότητα να καταλάβει τι εξετάζει η διοίκηση και να αντικρούσει τα στοιχεία που τον επιβαρύνουν. Η μεταγενέστερη δυνατότητα υποβολής ένστασης δεν υποκαθιστά κατ’ ανάγκη την προηγούμενη ακρόαση, ιδίως όταν το μέτρο έχει ήδη παραγάγει δυσμενείς συνέπειες.
Ερώτηση 1
Η διοίκηση ενημερώνει τον πολίτη ότι «εξετάζεται η λήψη μέτρου λόγω παραβάσεων», χωρίς να αναφέρει ποιες παραβάσεις, σε ποια στοιχεία στηρίζεται και τι ακριβώς πρόκειται να κριθεί. Του δίνει προθεσμία δύο ημερών να απαντήσει. Ποια αξιολόγηση είναι πιο ακριβής;
Α. Η ακρόαση είναι επαρκής, επειδή ο πολίτης ενημερώθηκε πριν από τη λήψη του μέτρου και είχε κάποια προθεσμία να απαντήσει.
Β. Η ακρόαση είναι ανεπαρκής, επειδή δεν αρκεί οποιαδήποτε προηγούμενη ενημέρωση, αλλά απαιτείται ο πολίτης να καταλάβει το αντικείμενο και τα στοιχεία που τον επιβαρύνουν.
Γ. Η ακρόαση είναι επαρκής μόνο αν ο πολίτης είχε και προηγούμενη γνώση των πραγματικών περιστατικών από άλλη διαδικασία.
Δ. Η ακρόαση είναι ανεπαρκής μόνο αν το μέτρο τελικά ληφθεί και προκαλέσει οικονομική βλάβη.
Σωστή απάντηση: Β
Αναλυτική απάντηση:
Η Β είναι σωστή, γιατί το κείμενο επιμένει στην ουσιαστική δυνατότητα αντίκρουσης. Δεν αρκεί να υπάρχει απλή προειδοποίηση.
Η Α φαίνεται κοντινή, αλλά συγχέει την τυπική ενημέρωση με την ουσιαστική ακρόαση.
Η Γ προσθέτει εξωτερικό στοιχείο που δεν υπάρχει στο κείμενο.
Η Δ περιορίζει την ανεπάρκεια μόνο σε περίπτωση οικονομικής βλάβης, ενώ το κείμενο μιλά γενικά για δικαιώματα ή συμφέροντα.
Ερώτηση 2
Ποια από τις παρακάτω προτάσεις αποδίδει καλύτερα τη σχέση ανάμεσα στην προηγούμενη ακρόαση και τη μεταγενέστερη ένσταση;
Α. Η δυνατότητα ένστασης μετά το μέτρο αρκεί πάντοτε, επειδή δίνει στον ενδιαφερόμενο ευκαιρία να αναπτύξει τις απόψεις του.
Β. Η μεταγενέστερη ένσταση δεν υποκαθιστά κατ’ ανάγκη την προηγούμενη ακρόαση, ιδίως όταν το μέτρο έχει ήδη παραγάγει δυσμενείς συνέπειες.
Γ. Η προηγούμενη ακρόαση και η μεταγενέστερη ένσταση έχουν το ίδιο αποτέλεσμα, εφόσον ο ενδιαφερόμενος μπορεί να υποβάλει γραπτές απόψεις.
Δ. Η προηγούμενη ακρόαση απαιτείται μόνο όταν δεν προβλέπεται κανένα μεταγενέστερο ένδικο ή διοικητικό βοήθημα.
Σωστή απάντηση: Β
Αναλυτική απάντηση:
Η Β επαναλαμβάνει με ακρίβεια τη σχέση που δίνει το κείμενο. Η ένσταση μετά το μέτρο δεν αντικαθιστά υποχρεωτικά την ακρόαση πριν από αυτό.
Η Α είναι απόλυτη.
Η Γ εξισώνει δύο διαφορετικά στάδια.
Η Δ περιορίζει υπερβολικά το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης.
Ερώτηση 3
Ποια επιλογή περιέχει την πιο λεπτή αλλοίωση;
Α. Η κλήση πρέπει να αναφέρει το αντικείμενο του μέτρου.
Β. Η ακρόαση πρέπει να δίνει στον ενδιαφερόμενο δυνατότητα να αντικρούσει τα στοιχεία που τον επιβαρύνουν.
Γ. Η διοίκηση εκπληρώνει την υποχρέωση ακρόασης όταν ενημερώνει εγκαίρως ότι εξετάζεται κάποιο μέτρο, ακόμη και αν δεν προσδιορίζει τα βασικά πραγματικά στοιχεία.
Δ. Το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης συνδέεται με μέτρο σε βάρος δικαιωμάτων ή συμφερόντων συγκεκριμένου προσώπου.
Σωστή απάντηση: Γ
Αναλυτική απάντηση:
Η Γ φαίνεται κοντινή γιατί μιλά για έγκαιρη ενημέρωση. Όμως αφαιρεί το κρίσιμο στοιχείο: ο ενδιαφερόμενος πρέπει να γνωρίζει το αντικείμενο και τα πραγματικά στοιχεία, ώστε να μπορεί να απαντήσει ουσιαστικά.
Άσκηση 4: Δικαίωμα πληροφόρησης και λόγοι περιορισμού
Κείμενο
Καθένας έχει δικαίωμα στην πληροφόρηση, όπως νόμος ορίζει. Περιορισμοί στο δικαίωμα αυτό μπορούν να επιβληθούν μόνο με νόμο, εφόσον είναι απολύτως αναγκαίοι και δικαιολογούνται από ειδικούς λόγους, όπως η εθνική ασφάλεια, η καταπολέμηση του εγκλήματος ή η προστασία δικαιωμάτων και συμφερόντων τρίτων.
Η διοίκηση δεν μπορεί να περιορίζει την πρόσβαση στην πληροφορία επικαλούμενη απλώς ότι η παροχή της θα ήταν δυσχερής, χρονοβόρα ή μη πρακτική. Ούτε αρκεί η αόριστη αναφορά σε «δημόσιο συμφέρον», αν δεν συνδέεται με συγκεκριμένο νόμιμο λόγο περιορισμού και με την αναγκαιότητα του συγκεκριμένου περιορισμού.
Ερώτηση 1
Υπηρεσία αρνείται την παροχή πληροφορίας λέγοντας ότι «η ικανοποίηση του αιτήματος θα απαιτούσε σημαντικό διοικητικό χρόνο και θα δυσχέραινε την υπηρεσία». Ποια αξιολόγηση είναι πιο κοντά στο κείμενο;
Α. Η άρνηση είναι επαρκώς αιτιολογημένη, επειδή η διοικητική δυσχέρεια μπορεί να συνιστά μορφή δημοσίου συμφέροντος.
Β. Η άρνηση δεν αρκεί να στηρίζεται στη διοικητική δυσχέρεια, αν δεν συνδέεται με νόμιμο ειδικό λόγο και με την αναγκαιότητα του περιορισμού.
Γ. Η άρνηση είναι εσφαλμένη μόνο αν η υπηρεσία δεν αποδείξει ότι ο αιτών έχει άμεσο προσωπικό συμφέρον στην πληροφορία.
Δ. Η άρνηση είναι ορθή όταν η παροχή πληροφορίας απαιτεί περισσότερο χρόνο από τον συνηθισμένο.
Σωστή απάντηση: Β
Αναλυτική απάντηση:
Η Β είναι η πιο ακριβής. Το κείμενο δεν αποκλείει κάθε περιορισμό, αλλά απαιτεί νόμιμο ειδικό λόγο και αναγκαιότητα. Η απλή διοικητική δυσχέρεια δεν αρκεί.
Η Α προσπαθεί να εντάξει τη δυσχέρεια στο δημόσιο συμφέρον, αλλά το κείμενο απορρίπτει την αόριστη επίκληση.
Η Γ μεταφέρει το βάρος στο προσωπικό συμφέρον του αιτούντος, κάτι που δεν είναι το ζήτημα του κειμένου.
Η Δ κάνει τον χρόνο επαρκή λόγο περιορισμού, ενώ το κείμενο λέει το αντίθετο.
Ερώτηση 2
Ποια διατύπωση αποδίδει πληρέστερα τις προϋποθέσεις περιορισμού του δικαιώματος στην πληροφόρηση;
Α. Ο περιορισμός πρέπει να προβλέπεται από νόμο και να στηρίζεται σε λόγο δημοσίου συμφέροντος που η διοίκηση κρίνει επαρκή.
Β. Ο περιορισμός πρέπει να είναι χρήσιμος για τη διοίκηση, να μην αποκλείει πλήρως την πληροφόρηση και να εξυπηρετεί θεμιτό σκοπό.
Γ. Ο περιορισμός πρέπει να προβλέπεται από νόμο, να είναι απολύτως αναγκαίος και να δικαιολογείται από συγκεκριμένο νόμιμο λόγο.
Δ. Ο περιορισμός πρέπει να αιτιολογείται από την υπηρεσία και να μην αντίκειται εμφανώς στην αρχή της ίσης μεταχείρισης.
Σωστή απάντηση: Γ
Αναλυτική απάντηση:
Η Γ είναι η μόνη που περιλαμβάνει τα τρία κρίσιμα στοιχεία: νόμος, απόλυτη αναγκαιότητα, συγκεκριμένος νόμιμος λόγος.
Η Α είναι κοντινή, αλλά το «δημόσιο συμφέρον που η διοίκηση κρίνει επαρκή» είναι πιο αόριστο από το κείμενο.
Η Β αντικαθιστά το «απολύτως αναγκαίος» με το πιο χαλαρό «χρήσιμος».
Η Δ αναφέρει αιτιολογία και ισότητα, αλλά παραλείπει τα βασικά κριτήρια του κειμένου.
Ερώτηση 3
Ποια απάντηση είναι λανθασμένη, αν και χρησιμοποιεί όρους που μοιάζουν συμβατοί με το κείμενο;
Α. Η προστασία δικαιωμάτων τρίτων μπορεί να δικαιολογήσει περιορισμό, εφόσον συντρέχουν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Β. Η καταπολέμηση του εγκλήματος μπορεί να αποτελέσει ειδικό λόγο περιορισμού.
Γ. Η γενική επίκληση δημοσίου συμφέροντος αρκεί, όταν η διοίκηση θεωρεί ότι η παροχή πληροφορίας θα δημιουργήσει πρακτικές δυσκολίες.
Δ. Η εθνική ασφάλεια μπορεί να δικαιολογήσει περιορισμό που προβλέπεται από νόμο και είναι απολύτως αναγκαίος.
Σωστή απάντηση: Γ
Αναλυτική απάντηση:
Η Γ είναι η παγίδα. Περιέχει όρους που ακούγονται θεσμικοί, όπως «δημόσιο συμφέρον» και «πρακτικές δυσκολίες», αλλά το κείμενο λέει ότι αυτά δεν αρκούν χωρίς συγκεκριμένο νόμιμο λόγο και αναγκαιότητα.
Άσκηση 5: Προσωπικά δεδομένα και αρχή της αναγκαιότητας
Κείμενο
Όταν δημόσια υπηρεσία συλλέγει προσωπικά δεδομένα για συγκεκριμένη διοικητική διαδικασία, πρέπει να περιορίζεται στα στοιχεία που είναι αναγκαία για τον σκοπό της διαδικασίας. Η συλλογή περισσότερων στοιχείων δεν δικαιολογείται απλώς επειδή τα στοιχεία αυτά μπορεί να φανούν χρήσιμα σε μελλοντικό έλεγχο ή σε άλλη διαδικασία.
Η υπηρεσία οφείλει επίσης να ενημερώνει τον πολίτη με σαφήνεια για τον σκοπό της συλλογής και για το είδος των δεδομένων που ζητούνται. Αν ζητείται στοιχείο που δεν συνδέεται εμφανώς με τον σκοπό της διαδικασίας, η υπηρεσία πρέπει να μπορεί να εξηγήσει ειδικά την αναγκαιότητά του.
Ερώτηση 1
Ποια από τις παρακάτω επιλογές αποδίδει ακριβέστερα τον κανόνα που θέτει το κείμενο;
Α. Η υπηρεσία μπορεί να συλλέγει πρόσθετα στοιχεία, εφόσον αυτά ενδέχεται να φανούν χρήσιμα σε μεταγενέστερο έλεγχο.
Β. Η υπηρεσία πρέπει να περιορίζει τη συλλογή στα αναγκαία στοιχεία για τον συγκεκριμένο σκοπό και να αιτιολογεί ειδικά στοιχεία που δεν συνδέονται εμφανώς με αυτόν.
Γ. Η υπηρεσία μπορεί να συλλέγει κάθε στοιχείο που διευκολύνει συνολικά τη λειτουργία της, εφόσον ενημερώνει τον πολίτη ότι γίνεται επεξεργασία δεδομένων.
Δ. Η υπηρεσία μπορεί να ζητά περισσότερα στοιχεία όταν η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά, επειδή η πλατφόρμα επιτρέπει ευκολότερη διασταύρωση.
Σωστή απάντηση: Β
Αναλυτική απάντηση:
Η Β είναι ακριβής γιατί συνδυάζει τα δύο στοιχεία του κειμένου: αναγκαιότητα για συγκεκριμένο σκοπό και ειδική εξήγηση όταν η σύνδεση δεν είναι εμφανής.
Η Α είναι παγίδα επειδή η πιθανή μελλοντική χρησιμότητα δεν αρκεί.
Η Γ αντικαθιστά την αναγκαιότητα με τη γενική διευκόλυνση της υπηρεσίας.
Η Δ προσθέτει διάκριση για ηλεκτρονική διαδικασία που δεν προβλέπεται.
Ερώτηση 2
Σε αίτηση για χορήγηση απλής βεβαίωσης, η υπηρεσία ζητά στοιχεία οικογενειακής κατάστασης, χωρίς να εξηγεί γιατί συνδέονται με τη βεβαίωση. Ποια αξιολόγηση ταιριάζει καλύτερα με το κείμενο;
Α. Το αίτημα είναι θεμιτό, επειδή η υπηρεσία έχει ευχέρεια να ζητά στοιχεία που μπορεί να χρειαστούν για πληρέστερο έλεγχο.
Β. Το αίτημα είναι θεμιτό μόνο αν τα στοιχεία οικογενειακής κατάστασης ζητούνται και σε άλλες παρόμοιες διαδικασίες.
Γ. Το αίτημα χρειάζεται ειδική αιτιολόγηση, εφόσον η σύνδεση των στοιχείων με τον σκοπό της συγκεκριμένης διαδικασίας δεν είναι εμφανής.
Δ. Το αίτημα είναι αθέμιτο σε κάθε περίπτωση, επειδή στοιχεία οικογενειακής κατάστασης δεν μπορούν ποτέ να ζητούνται από δημόσια υπηρεσία.
Σωστή απάντηση: Γ
Αναλυτική απάντηση:
Η Γ είναι η πιο προσεκτική απάντηση. Δεν λέει απόλυτα ότι τα στοιχεία δεν μπορούν ποτέ να ζητηθούν. Λέει ότι, αφού η σύνδεση δεν είναι εμφανής, χρειάζεται ειδική εξήγηση της αναγκαιότητας.
Η Α δίνει υπερβολική ευχέρεια στην υπηρεσία.
Η Β στηρίζεται σε πρακτική άλλων διαδικασιών, όχι στον σκοπό της συγκεκριμένης.
Η Δ είναι απόλυτη και δεν προκύπτει.
Ερώτηση 3
Ποια επιλογή αλλοιώνει πιο διακριτικά το νόημα του κειμένου;
Α. Η υπηρεσία πρέπει να ενημερώνει για τον σκοπό της συλλογής.
Β. Η συλλογή δεδομένων πρέπει να συνδέεται με τον σκοπό της διαδικασίας.
Γ. Η υπηρεσία μπορεί να συλλέγει στοιχεία πέρα από τον άμεσο σκοπό, εφόσον αυτά ενδέχεται να είναι χρήσιμα στο μέλλον.
Δ. Όταν η αναγκαιότητα ενός στοιχείου δεν είναι εμφανής, χρειάζεται ειδική εξήγηση.
Σωστή απάντηση: Γ
Αναλυτική απάντηση:
Η Γ είναι η πιο λεπτή αλλοίωση, γιατί χρησιμοποιεί το λογικοφανές κριτήριο της μελλοντικής χρησιμότητας. Το κείμενο όμως δέχεται ως κριτήριο την αναγκαιότητα για τον συγκεκριμένο σκοπό, όχι την πιθανή χρησιμότητα στο μέλλον.
Άσκηση 6: Συνδυαστική άσκηση – αίτηση, έγγραφα και προηγούμενη ακρόαση
Κείμενο
Πολίτης υποβάλλει αίτηση σε δημόσια υπηρεσία για τη χορήγηση διοικητικού εγγράφου που αφορά υπόθεσή του. Η υπηρεσία του απαντά ότι το έγγραφο «δεν χορηγείται για λόγους προστασίας τρίτων», χωρίς να εξηγεί ποια στοιχεία τρίτων περιέχει, αν όλο το έγγραφο εμπίπτει στον περιορισμό ή αν θα μπορούσε να χορηγηθεί μέρος του.
Λίγες ημέρες αργότερα, η ίδια υπηρεσία εκδίδει δυσμενή πράξη σε βάρος του πολίτη, επικαλούμενη στοιχεία του φακέλου στα οποία ο πολίτης δεν είχε πρόσβαση και για τα οποία δεν κλήθηκε προηγουμένως να εκφράσει τις απόψεις του. Η υπηρεσία αναφέρει ότι ο πολίτης μπορεί να υποβάλει ένσταση μετά την έκδοση της πράξης.
Ερώτηση 1
Ποια επιλογή εντοπίζει πληρέστερα τα ζητήματα που τίθενται από το κείμενο;
Α. Το μόνο ζήτημα είναι αν το έγγραφο περιέχει στοιχεία τρίτων, διότι η δυνατότητα ένστασης θεραπεύει τυχόν έλλειψη ακρόασης.
Β. Τα ζητήματα είναι αφενός η ειδική αιτιολόγηση της άρνησης πρόσβασης και η πιθανή μερική χορήγηση του εγγράφου, αφετέρου η ουσιαστική προηγούμενη ακρόαση πριν από τη δυσμενή πράξη.
Γ. Το μόνο ζήτημα είναι αν η πράξη είναι δυσμενής, διότι η πρόσβαση στο έγγραφο εξαρτάται αποκλειστικά από την κρίση της υπηρεσίας.
Δ. Τα ζητήματα είναι η προστασία τρίτων και η ύπαρξη ένστασης, αφού αυτά αρκούν για να κριθεί συνολικά νόμιμη η διαδικασία.
Σωστή απάντηση: Β
Αναλυτική απάντηση:
Η Β είναι η πληρέστερη. Συνδυάζει και τα δύο προβλήματα: την αόριστη άρνηση πρόσβασης και την έλλειψη ουσιαστικής προηγούμενης ακρόασης.
Η Α υποβαθμίζει την προηγούμενη ακρόαση.
Η Γ αγνοεί την υποχρέωση αιτιολόγησης της άρνησης πρόσβασης.
Η Δ θεωρεί αρκετή την ύπαρξη ένστασης και την επίκληση τρίτων, ενώ το κείμενο δείχνει ότι αυτά χρειάζονται ειδικότερη εξέταση.
Ερώτηση 2
Ποιο είναι το πιο αδύναμο σημείο της αιτιολογίας της υπηρεσίας ως προς τη μη χορήγηση του εγγράφου;
Α. Ότι επικαλείται προστασία τρίτων, ενώ τέτοιος λόγος δεν μπορεί ποτέ να περιορίσει την πρόσβαση σε έγγραφα.
Β. Ότι δεν εξηγεί ειδικά ποια στοιχεία προστατεύονται, αν ο περιορισμός αφορά όλο το έγγραφο και αν μπορεί να χορηγηθεί τμήμα του.
Γ. Ότι δεν ζήτησε πρώτα από τον πολίτη να αποδείξει ειδικό έννομο συμφέρον, ανεξάρτητα από το είδος του εγγράφου.
Δ. Ότι δεν χορήγησε το έγγραφο αμέσως, παρότι κάθε έγγραφο υπόθεσης πρέπει να δίνεται πλήρως στον αιτούντα.
Σωστή απάντηση: Β
Αναλυτική απάντηση:
Η Β είναι η πιο ακριβής. Δεν αμφισβητεί ότι η προστασία τρίτων μπορεί να έχει σημασία. Το πρόβλημα είναι ότι η επίκληση είναι γενική και δεν εξετάζει τη μερική χορήγηση.
Η Α είναι υπερβολική.
Η Γ μπορεί να είναι σχετική σε άλλες περιπτώσεις, αλλά εδώ δεν είναι το κύριο πρόβλημα όπως δίνεται στο κείμενο.
Η Δ κάνει το δικαίωμα πρόσβασης απόλυτο.
Ερώτηση 3
Ποια σχέση ανάμεσα στην ένσταση και την προηγούμενη ακρόαση αποδίδει καλύτερα το κείμενο;
Α. Η ένσταση μετά την πράξη αρκεί, εφόσον ο πολίτης μπορεί τότε να αναπτύξει όλους τους ισχυρισμούς του.
Β. Η ένσταση μπορεί να έχει σημασία, αλλά δεν υποκαθιστά αναγκαστικά την προηγούμενη δυνατότητα να αντικρούσει ο πολίτης τα στοιχεία πριν από τη δυσμενή πράξη.
Γ. Η ένσταση υποκαθιστά την προηγούμενη ακρόαση μόνο όταν η πράξη στηρίζεται σε στοιχεία φακέλου.
Δ. Η προηγούμενη ακρόαση είναι αναγκαία μόνο όταν δεν προβλέπεται καθόλου ένσταση.
Σωστή απάντηση: Β
Αναλυτική απάντηση:
Η Β κρατά την ισορροπία του κειμένου. Δεν λέει ότι η ένσταση είναι άχρηστη. Λέει όμως ότι δεν αντικαθιστά κατ’ ανάγκη την προηγούμενη ακρόαση, ιδίως όταν η πράξη έχει ήδη εκδοθεί και βασίζεται σε στοιχεία που ο πολίτης δεν μπόρεσε να αντικρούσει.
Η Α και η Δ κάνουν την ένσταση πλήρες υποκατάστατο.
Η Γ εισάγει περιορισμό που δεν υπάρχει.
Τι περιλαμβάνει η προετοιμασία μας
Η προετοιμασία του Panellinios-Diagonismos.gr για τον Λεκτικό Συλλογισμό ΑΣΕΠ περιλαμβάνει:
| Εκπαιδευτικό εργαλείο | Σκοπός |
|---|---|
| Αναλυτική θεωρία | Κατανόηση των τύπων ερωτήσεων |
| Σημειώσεις λεκτικού συλλογισμού | Οργανωμένο διάβασμα |
| Κείμενα νέας μορφής | Εξάσκηση σε σύγχρονο εξεταστικό ύφος |
| Νομικά κείμενα | Κατανόηση διατάξεων και προϋποθέσεων |
| Διοικητικές οδηγίες | Εξάσκηση σε πρακτικά υπηρεσιακά κείμενα |
| Δύσκολες επιλογές | Εκπαίδευση στη λεπτομέρεια |
| Αναλυτικές απαντήσεις | Κατανόηση σωστών και λάθος επιλογών |
| Τεχνικές αποκλεισμού | Ταχύτερη επιλογή σωστής απάντησης |
| Προσομοιώσεις | Εξάσκηση σε συνθήκες εξέτασης |
| Επαναλήψεις | Σταθεροποίηση μεθόδου |
Γιατί να επιλέξετε το Panellinios-Diagonismos.gr
Το Panellinios-Diagonismos.gr είναι εξειδικευμένο φροντιστήριο προετοιμασίας για διαγωνισμούς του Δημοσίου, με έμφαση στον ΑΣΕΠ, την ΕΣΔΔΑ και την ΕΣΔΙ.
Για τον Λεκτικό Συλλογισμό ΑΣΕΠ δεν αρκεί να λύσει κάποιος λίγες εύκολες ασκήσεις. Χρειάζεται οργανωμένη προετοιμασία σε κείμενα όπου οι απαντήσεις μοιάζουν μεταξύ τους και η σωστή επιλογή κρίνεται από λεπτές διαφορές.
Η προετοιμασία μας βοηθά τον υποψήφιο να:
- κατανοεί γρήγορα το βασικό νόημα,
- ξεχωρίζει το σωστό από το σχεδόν σωστό,
- αποφεύγει παραπλανητικές απαντήσεις,
- διαβάζει σωστά διοικητικά και νομικά κείμενα,
- απαντά με βάση το κείμενο,
- εξασκείται με δύσκολες ασκήσεις,
- αποκτά εξεταστική ακρίβεια.
Συχνές ερωτήσεις για τον Λεκτικό Συλλογισμό ΑΣΕΠ
Τι είναι ο Λεκτικός Συλλογισμός ΑΣΕΠ;
Είναι η ικανότητα του υποψηφίου να διαβάζει ένα κείμενο, να κατανοεί το νόημά του και να απαντά σωστά σε ερωτήσεις που ελέγχουν πληροφορίες, συμπεράσματα, προϋποθέσεις και παγίδες.
Είναι ίδιος με τον γλωσσικό συλλογισμό;
Ναι και οι όροι συχνά χρησιμοποιούνται μαζί. Όμως ο νέος τύπος λεκτικού και γλωσσικού συλλογισμού είναι πιο κοντά στην κατανόηση κειμένου και όχι στις παλιές γενικές λεκτικές ασκήσεις.
Τι είναι το τεστ λεκτικού συλλογισμού;
Είναι τεστ πολλαπλής επιλογής όπου ο υποψήφιος διαβάζει κείμενα και επιλέγει την απάντηση που προκύπτει με μεγαλύτερη ακρίβεια από αυτά.
Χρειάζονται σημειώσεις;
Ναι. Οι σημειώσεις βοηθούν τον υποψήφιο να μάθει τη θεωρία, τους τύπους ερωτήσεων, τις παγίδες και τη σωστή μεθοδολογία επίλυσης.
Θα υπάρχουν νομικά κείμενα;
Ο υποψήφιος πρέπει να είναι προετοιμασμένος και για νομικά ή διοικητικά κείμενα, γιατί τέτοια κείμενα ελέγχουν με ακρίβεια αν καταλαβαίνει όρους, προϋποθέσεις, εξαιρέσεις και υποχρεώσεις.
Ποια είναι η μεγαλύτερη παγίδα;
Η μεγαλύτερη παγίδα είναι η απάντηση που φαίνεται σωστή, αλλά προσθέτει κάτι που δεν υπάρχει ή αλλάζει μία κρίσιμη λέξη.
Πώς γίνεται σωστή προετοιμασία;
Με θεωρία, σημειώσεις, δύσκολες ασκήσεις, νομικά και διοικητικά κείμενα, αναλυτικές απαντήσεις και προσομοιώσεις.
Συμπέρασμα
Ο Λεκτικός Συλλογισμός ΑΣΕΠ δεν είναι απλό διάβασμα. Είναι εξέταση ακρίβειας. Ο υποψήφιος πρέπει να μάθει να κατανοεί κείμενα, να προσέχει κρίσιμες λέξεις, να αποφεύγει τις σχεδόν σωστές απαντήσεις και να επιλέγει μόνο ό,τι στηρίζεται πραγματικά στο κείμενο.
Το Panellinios-Diagonismos.gr – Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια Διαγωνισμών Δημοσίου παρέχει εξειδικευμένη προετοιμασία για τον Λεκτικό Συλλογισμό ΑΣΕΠ, τον Γλωσσικό Συλλογισμό ΑΣΕΠ και την Κατανόηση Κειμένου ΑΣΕΠ με μαθήματα, σημειώσεις, ασκήσεις, αναλυτικές απαντήσεις, τεστ και προσομοιώσεις.
Για οργανωμένη προετοιμασία στον Λεκτικό Συλλογισμό ΑΣΕΠ, επικοινωνήστε με το Panellinios-Diagonismos.gr.
Επικοινωνία με το φροντιστήριο
Τηλέφωνο: 2104449043
Email: info@panellinios-diagonismos.gr
Κολοκοτρώνη 92 Πειραιάς, με εύκολη και άμεση πρόσβαση από το κέντρο Αθηνών
