Μια δημόσια υπηρεσία εξυπηρέτησε περισσότερους πολίτες. Έγινε όμως πραγματικά πιο αποδοτική; Η αύξηση των διεκπεραιωμένων υποθέσεων είναι θετική ένδειξη, αλλά δεν αρκεί. Δείτε πώς συγκρίνουμε κόστος, χρόνο και ποιότητα σε ένα λυμένο παράδειγμα, χρήσιμο για την κατανόηση εννοιών Δημόσιας Οικονομικής και διοικητικής αποτελεσματικότητας στην προετοιμασία ΕΣΔΔΑ.

Η βασική διάκριση: περισσότερη εργασία δεν σημαίνει αυτομάτως καλύτερο αποτέλεσμα
Όταν μια υπηρεσία αυξάνει τον αριθμό υποθέσεων που ολοκληρώνει, βελτιώνει την ποσότητα του παραγόμενου έργου. Για να αξιολογήσουμε τη μεταβολή χρειάζεται να εξετάσουμε και πόσους πόρους κατανάλωσε, αν ο χρόνος εξυπηρέτησης μειώθηκε και αν η ποιότητα παρέμεινε αποδεκτή.
Η έννοια της αποδοτικότητας συνδέει τους πόρους με το παραγόμενο έργο. Η αποτελεσματικότητα εξετάζει κατά πόσο επιτεύχθηκε ο επιδιωκόμενος στόχος. Οι δύο έννοιες συνδέονται αλλά δεν ταυτίζονται. Μια υπηρεσία μπορεί να παράγει περισσότερες πράξεις ανά ευρώ, χωρίς να λύνει καλύτερα το βασικό πρόβλημα των πολιτών.
Υποθετικό παράδειγμα: πριν και μετά την αναδιοργάνωση
Ένα τμήμα διεκπεραιώνει αιτήσεις πολιτών. Μετά την οργανωτική αλλαγή εφαρμόζεται καλύτερη ταξινόμηση εκκρεμοτήτων και διακριτή παρακολούθηση προθεσμιών. Για δύο συγκρίσιμες ετήσιες περιόδους έχουμε τα παρακάτω φανταστικά στοιχεία:
| Δείκτης | Πριν | Μετά |
|---|---|---|
| Ολοκληρωμένες υποθέσεις | 1.200 | 1.800 |
| Συνολικό ετήσιο κόστος | 240.000 € | 270.000 € |
| Μέσος χρόνος εξυπηρέτησης | 12 εργάσιμες ημέρες | 8 εργάσιμες ημέρες |
| Απασχολούμενοι εργαζόμενοι (ισοδύναμοι πλήρους απασχόλησης) | 12 | 15 |
Ο στόχος μας είναι να αποφύγουμε το επιφανειακό συμπέρασμα «αύξηση 50% στις υποθέσεις, άρα 50% καλύτερη αποδοτικότητα». Θα εξετάσουμε χωριστά κάθε δείκτη.
Δείκτης 1 — Κόστος ανά ολοκληρωμένη υπόθεση
Υπολογισμός
Κόστος ανά υπόθεση = Συνολικό κόστος ÷ ολοκληρωμένες υποθέσεις
Πριν: 240.000 € ÷ 1.200 = 200 € ανά υπόθεση.
Μετά: 270.000 € ÷ 1.800 = 150 € ανά υπόθεση.
Ερμηνεία: (200 − 150) ÷ 200 × 100 = 25% μείωση του κόστους ανά ολοκληρωμένη υπόθεση.
Παρότι η συνολική δαπάνη αυξήθηκε, το μέσο κόστος ανά πράξη μειώθηκε. Δεν σημαίνει ότι έγιναν αυτόματα καλύτερες οι αποφάσεις ή ότι το αποτέλεσμα ήταν κοινωνικά δίκαιο.
Δείκτης 2 — Παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο
Υπολογισμός
Πριν: 1.200 υποθέσεις ÷ 12 εργαζομένους = 100 υποθέσεις ανά εργαζόμενο τον χρόνο.
Μετά: 1.800 υποθέσεις ÷ 15 εργαζομένους = 120 υποθέσεις ανά εργαζόμενο τον χρόνο.
Μεταβολή: (120 − 100) ÷ 100 × 100 = 20% αύξηση της παραγωγικότητας ανά ισοδύναμο εργαζόμενο.
Η αύξηση του συνολικού αριθμού υποθέσεων είναι 50%, αλλά η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο αυξήθηκε κατά 20%, επειδή αυξήθηκε και το προσωπικό. Επομένως, οι δύο δείκτες δεν πρέπει να συγχέονται.
Δείκτης 3 — Μέσος χρόνος εξυπηρέτησης
Υπολογισμός και όριο
Ο χρόνος μειώθηκε από 12 σε 8 εργάσιμες ημέρες: (12 − 8) ÷ 12 × 100 = 33,3% περίπου μικρότερος μέσος χρόνος.
Αυτή είναι θετική ένδειξη για την ταχύτητα εξυπηρέτησης, εφόσον οι μετρήσεις έγιναν με τον ίδιο τρόπο και οι υποθέσεις είναι συγκρίσιμες. Αν οι νέες υποθέσεις ήταν όλες πολύ απλούστερες, η σύγκριση θα χρειαζόταν προσαρμογή.
Είναι αρκετοί αυτοί οι τρεις δείκτες;
Όχι. Οι αριθμοί δεν δείχνουν αν οι υποθέσεις ολοκληρώθηκαν ορθά, αν έγιναν περισσότερα σφάλματα, αν τηρήθηκαν οι απαιτούμενες διαδικασίες ή αν δυσκολεύτηκαν κάποιες ομάδες πολιτών. Μια πλήρης αξιολόγηση χρειάζεται και ποιοτικούς δείκτες, με σαφή μεθοδολογία, όχι μόνο καταμέτρηση παραγωγής.
Επίσης, δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι η οργανωτική αλλαγή προκάλεσε όλη τη βελτίωση χωρίς να εξετάσουμε άλλους παράγοντες: αλλαγές στη ζήτηση, στα συστήματα, στη στελέχωση ή στον τύπο υποθέσεων.
Τρεις ερωτήσεις αυτοελέγχου
1. Πόσο αυξήθηκε το συνολικό κόστος;
Από 240.000 € σε 270.000 €. Υπολογίστε τη μεταβολή.
Δείτε τη λύση
(270.000 − 240.000) ÷ 240.000 × 100 = 12,5%.
2. Γιατί η παραγωγικότητα δεν αυξήθηκε κατά 50%;
Δείτε τη λύση
Επειδή αυξήθηκε και ο αριθμός εργαζομένων από 12 σε 15. Χρειάζεται διαίρεση των υποθέσεων με τον αριθμό ισοδύναμων εργαζομένων, όχι μόνο σύγκριση συνολικού όγκου.
3. Ποιος δείκτης λείπει για να αξιολογήσουμε την ποιότητα;
Δείτε ενδεικτικές απαντήσεις
Ποσοστό ορθών διεκπεραιώσεων, επανεξετάσεων λόγω σφάλματος, τήρηση προθεσμιών ανά κατηγορία υπόθεσης ή κατάλληλη μέτρηση ικανοποίησης πολιτών. Κάθε μέτρηση χρειάζεται καθαρό ορισμό και αξιόπιστα δεδομένα.
Πώς μετατρέπω έναν πίνακα σε δομημένη γραπτή απάντηση;
Σε μία ανάπτυξη θέματος δεν παραθέτετε μόνο υπολογισμούς. Ακολουθείτε μια σειρά: ορισμός του κριτηρίου → περιγραφή δεδομένων → υπολογισμός → ερμηνεία → επιφύλαξη ή περιορισμός. Το τελευταίο βήμα είναι σημαντικό: δείχνει ότι κατανοείτε τη διαφορά αριθμητικής μεταβολής και αξιολόγησης πολιτικής.
Για παράδειγμα: «Στο υποθετικό τμήμα, το μέσο κόστος ανά ολοκληρωμένη αίτηση μειώθηκε από 200 σε 150 ευρώ, ενώ ο μέσος χρόνος διεκπεραίωσης περιορίστηκε από 12 σε 8 εργάσιμες ημέρες. Οι δείκτες υποδηλώνουν βελτίωση της λειτουργικής αποδοτικότητας, αλλά η συνολική αξιολόγηση απαιτεί στοιχεία για την ποιότητα, τη νομιμότητα και τη σύνθεση των υποθέσεων».
Σύνδεση με την προετοιμασία του 33ου ΕΣΔΔΑ
Στο προηγούμενο επίσημο πλαίσιο εισαγωγικών διαγωνισμών ΕΣΔΔΑ περιλαμβάνονται αντικείμενα που σχετίζονται με την οργάνωση του κράτους, τη δημόσια οικονομική και τις γνώσεις και δεξιότητες. Η ακριβής μορφή του 33ου διαγωνισμού καθορίζεται από τις αρμόδιες επίσημες ανακοινώσεις. Το παρόν εκπαιδευτικό άρθρο δεν αποτελεί πρόβλεψη συγκεκριμένου θέματος.
Για την οργάνωση της συνολικής προετοιμασίας σας, συνεχίστε στη σελίδα του 33ου διαγωνισμού ΕΣΔΔΑ ή στον οδηγό εκκίνησης της μελέτης. Το παρόν άρθρο έχει ξεχωριστό σκοπό: την εφαρμογή των οικονομικών και διοικητικών δεικτών σε ένα λυμένο πρόβλημα.


